Tijdens recente opgravingen aan de Weertersteenweg in Maaseik is een opmerkelijke ontdekking gedaan: de resten van een nederzetting uit het laatneolithicum, daterend van ongeveer 5000 jaar geleden. De opgravingen, uitgevoerd in samenwerking met archeologische experts, hebben een belangrijk nieuw inzicht verschaft in de vroege landbouwsamenlevingen in Vlaanderen.
De site, die werd blootgelegd tijdens voorbereidende werkzaamheden voor de bouw van nieuwe storageboxen en KMO-units ‘Box2lock’ door bouwbedrijf Mathieu Gijbels en MaMu Architecten, bevat resten van minimaal één, mogelijk zelfs twee gebouwplattegronden, omringd door verschillende kuilen. Deze vondst is van groot belang, omdat nederzettingen uit deze periode in Vlaanderen zeer zeldzaam zijn. Vaak gaat het om losse vondsten zonder context, maar de huidige ontdekking biedt een meer gedetailleerd beeld van de leefwijze en structuren van de mensen die in het laatneolithicum in deze regio woonden.
Een zeldzame ontdekking voor Vlaanderen
Neolithische sites zijn schaars in Vlaanderen en vaak weinig informatief. Deze vondst in Maaseik is daarom bijzonder waardevol, omdat ze ons meer inzicht geeft in hoe deze vroege landbouwers leefden en werkten. De aangetroffen handgevormde aardewerken en vuurstenen werktuigen getuigen van een samenleving die zich al aan landbouw had gewijd, in tegenstelling tot de prehistorische jagers-verzamelaars die voordien in deze streken leefden.
Petra Driesen, zaakvoerder van het archeologische bureau Aron, onderstreept het belang van de vondst: “Dit is een uitzonderlijke site voor Vlaanderen. We hebben hier sporen gevonden die wijzen op een nederzetting die in het laatneolithicum is ontstaan. Dit is een periode waarvan we in Vlaanderen nog weinig wisten, zeker in vergelijking met de ons omringende regio’s waar dergelijke nederzettingen vaker voorkomen.”
Culturele en wetenschappelijke waarde
De ontdekkingen werpen nieuw licht op de samenlevingen die 5000 jaar geleden in deze regio leefden. De aanwezigheid van een nederzetting met gebouwplattegronden in Vlaanderen is bijzonder, aangezien dergelijke vindplaatsen in de regio hoogst zeldzaam zijn en vaak weinig context bieden. De vondst in Maaseik is dan ook van groot wetenschappelijk belang, niet alleen voor de archeologie in Vlaanderen, maar ook voor ons begrip van de verspreiding van landbouw en de ontwikkeling van vroege gemeenschappen in Noordwest-Europa.
De burgemeester van Maaseik, Johan Tollenaere , benadrukt het belang van deze archeologische ontdekking: “We hadden in onze stad, waarvan bekend is dat ze een “rijk” verleden heeft, al diverse vondsten uit deze periode. De verrassing is dat we nu ook effectief een nederzetting vinden. Dat dit op de “Sint-Jansberg” gebeurt lijkt ook logisch. Dat is niet alleen wetenschappelijk waardevol, maar ook van groot educatief belang voor onze gemeenschap én voor ons “Regionaal Archeologisch Museum”. We kijken ernaar uit om de ontwikkeling van deze KMO-zone voort te zetten, nu verrijkt met deze belangrijke historische context.”
Bijdrage van lokale ontwikkeling
De opgravingen vonden plaats in het kader van de bouw van een nieuwe opslagfaciliteit onder de naam ‘Box2Lock‘, een project waar bouwbedrijf Mathieu Gijbels 4 kmo units, een 15-tal opslagruimtes en een 77-tal selfstorage boxen zal bouwen, naar een ontwerp van MaMu Architecten.
De vondsten zullen verder worden onderzocht en gedocumenteerd om een beter beeld te krijgen van het leven in het laatneolithicum in deze regio. Het archeologische team plant om met koolstofdatering de exacte ouderdom van de site te bepalen, wat verdere inzichten kan opleveren in de concrete ouderdom van de vindplaats.
Verschenen in de pers
Deze mooie archeologische vondst was ook de pers niet ontgaan. Zo kreeg het een plekje in zowel het VRT als het VTM journaal. Daarnaast werden er diverse artikels en video’s gemaakt, ontdek ze hieronder.
VRT NWS: “5.000 jaar oude paalsporen van gebouw gevonden tijdens opgravingen op bouwwerf Maaseik: “Heel uitzonderlijk in Vlaanderen”
De Morgen: “Vijfduizend jaar oude nederzetting gevonden in Maaseik”
Het Belang van Limburg: “5.000 jaar oude landbouwnederzetting blootgelegd in Maaseik: “Een hoogst zeldzame vondst””
TVLimburg: “Unieke archeologisch ontdekking in maaseik nederzetting van ongeveer 5-000 jaar geleden”
De Limburger: “Unieke nederzetting van 5000 jaar oud gevonden bij graafwerk in Maaseik: ‘Een zeer bijzondere gebeurtenis’’
Het Laatste Nieuws: “Nederzetting van 5.000 jaar oud gevonden in Maaseik: “Uniek voor héél Vlaanderen””
Het Nieuwsblad: “5.000 jaar oude landbouwnederzetting blootgelegd in Maaseik: “Een hoogst zeldzame vondst””